معصومه امین زاده
عروسکهایی که جان میگیرند؛ روایت توانمندی زنان در کارگاههای روستایی البرز
به گزارش تدبیر آشنا در دل روستاهای استان البرز، جایی میان دشتهای سبز و کوهپایههای آرام، زنانی مشغول به کاری هستند که شاید در نگاه نخست ساده به نظر برسد، اما پشت هر دوخت و هر لبخند عروسک، داستانی از زندگی، تلاش و خودباوری نهفته است. کارگاههای عروسکسازی بانوان روستایی، امروز نهتنها مأمن خلاقیت که به منبعی برای استقلال مالی و نشاط اجتماعی در بسیاری از مناطق البرز بدل شدهاند.
روستای سنج؛ پایگاه هنرهای زنانه
در روستای سنج از توابع طالقان، یک کارگاه کوچک اما پرانرژی توسط بانویی اداره میشود. این کارگاه که با حمایت یکی از سمنهای توسعه روستایی راهاندازی شده، حالا محل فعالیت بیش از ۱۵ زن جوان و میانسال است که عروسکهای پارچهای با نقشونگارهای بومی تولید میکنند.
بانوی کارآفرین و بنیانگذار این کارگاه میگوید: اول کار فقط خودم بودم و دو چرخ خیاطی. حالا به لطف خدا، زنان زیادی به این کار علاقهمند شدند. عروسکهای ما همه داستان دارند؛ از مادربزرگ طالقانی تا دختر چوپان کوهنشین.
فراتر از یک شغل؛ بازآفرینی فرهنگ محلی
عروسکهایی که در این کارگاهها تولید میشوند، تنها اسباببازی نیستند. بسیاری از آنها الهامگرفته از لباسها، افسانهها و آیینهای قدیمی روستاهای البرز هستند. این تولیدات اکنون به نمایشگاهها و بازارچههای صنایعدستی راه یافتهاند و حتی برخی از آنها سفارش صادرات نیز دارند.
یکی از اعضای کارگاه، با شور و اشتیاق میگوید: ما با این کار نهتنها درآمد داریم، بلکه فرهنگ خودمان را حفظ میکنیم. هر عروسکی که میسازم، انگار بخشی از کودکیام را دوباره زنده میکنم.
زنان روستا؛ ستونهای خاموش توسعه
بر اساس آمارهای ادارهکل امور بانوان استانداری البرز، مشارکت اقتصادی زنان روستایی در سالهای اخیر با رشد محسوسی مواجه شده است. کارگاههای کوچک خانگی، بهویژه در حوزه صنایعدستی، سهم چشمگیری در این روند دارند. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که توانمندسازی زنان در روستاها، کلید توسعه پایدار و متوازن است.
یکی از اساتید جامعهشناسی روستایی، در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: وقتی زنی در روستا درآمد مستقل پیدا میکند، نهتنها عزتنفس او بالا میرود، بلکه تأثیر عمیقی بر خانواده، تربیت فرزندان و حتی اقتصاد خرد محلی دارد. نمونههایی مثل کارگاه عروسکسازی در البرز، باید تقویت و الگوسازی شوند.