معصومه امین زاده
پهلوانی؛ میراثی برای دوستی و مردانگی در ورزش ایرانی
ورزش زورخانهای، تنها یک ورزش نیست؛ مدرسهای است برای اخلاق، مردانگی، دوستی و فروتنی. میراثی که از دل تاریخ ایران برخاسته و هنوز هم میتواند الگویی جهانی برای گرهزدن ورزش به صلح و دوستی باشد.
ورزش زورخانهای و آیین پهلوانی، کهنترین سنت ورزشی ایران است که نهتنها به تقویت جسم توجه دارد بلکه روح و جان انسان را نیز در مسیر فضیلت و انسانیت پرورش میدهد. آنچه زورخانه را از بسیاری از ورزشهای دیگر متمایز میسازد، تأکید ویژه بر اخلاق، ادب، فروتنی و دوستی است. در این گود مقدس، قدرت بازو ارزشمند است اما تنها زمانی که با بزرگواری، یاری دیگران و مردانگی همراه باشد.
پهلوانان ایرانی در تاریخ نه بهخاطر توانایی جسمانیشان، بلکه به سبب خوی جوانمردی و اخلاق نیک به یادگار ماندهاند. پهلوانان واقعی همان کسانیاند که دست ناتوانان را گرفتند، در برابر زورگویان ایستادند و با دشمنان نیز به انصاف رفتار کردند. پهلوانی یعنی قدرت داشتن و از آن برای دوستی، صلح و کمک به دیگران استفاده کردن.
آیینهای زورخانهای همواره بر احترام به پیشکسوت، حمایت از جوانترها، همبستگی و دوستی میان ورزشکاران بنا شده است. وقتی مرشد با ضرب و نوای خوش، نام خدا و اهل بیت را بر زبان میآورد و ورزشکاران در کنار هم حرکات هماهنگ انجام میدهند، پیامی از وحدت، همدلی و برابری به گوش میرسد. در این فضا، هیچ تفاوتی میان قوی و ضعیف، ثروتمند و فقیر نیست؛ همه در برابر آیین جوانمردی برابرند.
امروز که جهان بیش از هر زمان دیگر نیازمند صلح، همبستگی و اخلاق است، ورزش زورخانهای میتواند الگویی الهامبخش برای جامعه جهانی باشد. جهانی که گاهی درگیر رقابتهای ناسالم و خشونت در ورزش است، میتواند از گود زورخانه درس بگیرد: اینکه قدرت بدون اخلاق ارزشی ندارد و برنده واقعی کسی است که رفیقتر و انسانیتر باشد.
این میراث ایرانی به سازمان یونسکو هم شناسانده شده و در فهرست میراث معنوی بشریت ثبت گردیده است. این یعنی پهلوانی تنها سرمایه ملی ما نیست، بلکه گنجینهای جهانی برای آموزش دوستی و مردانگی در ورزش است.
بیاییم آیین پهلوانی را نه فقط در گود زورخانه، بلکه در زندگی روزمره و همه عرصههای ورزشی زنده نگه داریم. جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به پهلوانانی نیاز دارد که نه با بازو، که با اخلاق و دوستی، برنده میدان باشند